ANASAYFA

FORUM

HABERLER

ZİYARETCİLER

SORULARINIZ

KİTAP

EFENDİMİZ

NAMAZ

HİKMETLİ KİTAP

FİLİMLER


   
  Tevhid Nesli geliyor....
  Peygamber geleceği biliyormu 1
 

Hz. Osman'ın şehid edilmesiyle başlayan iktidar mücâdelelerinde Hz. Peygamber'e nispet edilen bazı sözlerin, olaylara taraf olan veya olaylar karşısında tarafsız kalmaya çalışan kişiler tarafından savunma aracı olarak kullanılmış olma ihtimâli de söz konusudur. Hâdiselere kendi çıkarları istikâmetinde yön vermek isteyen bazı kimselerin, kendi tavırlarının Hz. Peygamber tarafından onaylandığını ifâde eden rivâyetlere sarılmaları ve haklılıklarını bu şekilde ortaya koymaya çalışmaları mümkündür.[[1]]

Böyle bir ortamda Hz. Peygamber'e isnâd edilen gelecekle ilgili bir takım haberlerin arkasında, Müslümanlar arasında cereyan eden tatsız olaylara mâzeret arama amacı da yatmış olabilir.[[2]]

Hz. Peygamber'in savaşta kahramanlık gösteren bir kişi hakkında, orada bulunanların kanaatlerinin aksine, onun cehennemlik olduğunu söylemesi de[[3]] gelecekten haber verme şeklinde değerlendirilmemelidir. Zîra, Rasûlullah'ın o kişiyi önceden tanıması ve hangi maksatla savaştığını fark etmesi, bu nedenle de şehîd olamayacağını belirtmiş olması mümkündür. O, bu tavrıyla amellerin niyetlere göre değer kazandığını mü'minlere öğretmeyi amaçlamış olmalıdır. Sonradan anlaşılacağı üzere o kişi, kavminin şerefini ve kendi yiğitliğini göstermek için savaştığını yaralı haldeyken itiraf etmiştir. Daha sonra da yaralarının acısına dayanamayarak intihar yolunu seçmiş ve Hz. Peygamber'in bu tespitini haklı çıkarmıştır.

Öte yandan "
Rasûlü Ekrem'in gaybtan haber verdiğini ispat eden rivâyetler, tek tek ele alındığı zaman kesin bilgi ifâde etmeseler de, bu nevi haberlerin çokluğu, ayrı ayrı her olay hakkında olmasa da, onun gaybtan haberdâr kılındığının mânevî tevâtür derecesine ulaştığını gösterir"[[4]] denilmektedir. Oysa burada unutulmaması gereken husus, Allah Teala'nın bildirdiği ölçüde Hz. Peygamber'in gayba vâkıf olabileceğidir. Zîra âyet-i kerime'de,  "(yalnız) O bilir yaratılmışların kavrayış sınırlarının ötesindekini ve hiç kimseye açmaz kendi erişilmez derinlikteki sırlarını, seçmekten hoşnutluk duyduğu elçisi hariç…"[[5]] buyurulmaktadır.

Bununla birlikte, "aklın boyunu aşan müteşâbih âyetlerin bulunduğunu kabul ettikten sonra, âyetin geldiği kaynakla devamlı temas halinde olan bir Peygamber'in gayb ve benzeri konularda zamanla anlaşılabilecek hadisler söyleyebileceğini kabul etmemenin mantikî bir izahının olamayacağı" ifâde edilmekte ve "Hz. Peygamber'in gaybtan haber vermesinin mûcize olduğunu, Sahihayn ve diğer hadis kitaplarındaki cennet, cehennem, şefaat ve mi'rac gibi konularla ilgili hadislerin tamamını inkâr etmenin onun bu cephesini görmezlikten gelme anlamı taşıdığı" belirtilmektedir.[[6]]

Bu ifâdeler doğru olmakla beraber, Hz. Peygamber'in gayb bilgisinin sınırını tespit etmenin mümkün olamayacağı da bilinmelidir.[
[7]]  Dolayısıyla, hadis âlimlerinin isnad açısından tenkit ederek zayıf ya da uydurma kabul ettikleri gaybî hadislerin bilgi değerinin olmadığının kabul edilmesi ve bunların nakledilmesine dahî taraftar olunmaması gerekmektedir. Nitekim Mâturîdî, mucize ile desteklenen ve ismet sıfatına sahip olan Hz. Peygamber'in verdiği haberin kalbi tatmin eden en doğru haber olduğunu, ancak böyle bir haberin ondan sâdır olduktan sonra hata yapmaları ve yalan söylemeleri mümkün olan ve bu gibi özelliklerden korunduklarına dâir elde delil bulunmayan kişiler aracılığıyla geldiğini, bu nedenle bunların doğruluğunun araştırılması gerektiğini belirtmektedir.[[8]]

Sahih hadislerin gaybla ilgili konularda bilgi vermesi mümkün ve câiz olmakla beraber, bazı gaybî hadislerin diğer haberler gibi metin tenkîdi açısından değerlendirilme şansları pek fazla değildir. Nitekim bazı hadisler vardır ki onlar isnâd sistemi açısından hadis âlimlerinin koyduğu ölçülere göre sahih kabul edilmektedir. Metin açısından ise insanların kendi akıl, mantık ve ulaştıkları bilimsel veriler ışığında değerlendirmeleri söz konusu olacağından bir takım tartışmaları da beraberinde getirmesi söz konusudur.[
[9]]

 

Aklın metafizik konuları anlamakta yetersiz kalması doğru olmakla beraber, imkan ve yeterlilik ölçüsünde aklî ve naklî deliller birlikte kullanılmak sûretiyle[[10]] bu rivâyetler anlaşılmaya çalışılmalıdır. Bununla birlikte gaybla ilgili hadislerde mecâz unsurunun ağır bastığını da dikkate almak gerekmektedir. Zîra din, tabiatı gereği büyük ölçüde soyut kavramlar alanı olup bazı konularda sembolik anlatım kaçınılmazdır. Gayb konusunda sembolik dille ortaya konulan bazı dinî ifâdelerin, sağlanabilirliğe ve gerçeklikle karşılaştırılmaya esas teşkil etmeyeceği de açıktır. Bu itibarla, gayb dünyasıyla ilgili meseleler anlaşılmaya çalışılırken âyet ve hadislerin lafızlarının zorlanması ilmî ve sağlıklı bir yol değildir.[[11]]

Netice itibârıyla Hz. Peygamber, kendisine bildirildiği kadarıyla geleceği bilmektedir ve onun bu bilgisinin sınırını tespit etmenin güçlüğü de ortadadır.

Ayrıca, Hz. Peygamber'in görevi gayb âleminin sırlarını açıklamak değil Allah tarafından kendisine bildirilenleri tebliğ etmektir.[[12]]

O'nun bir müjdeci ve uyarıcı[[13]] olarak bu vazîfesini hakkıyla yaptığı ise mâlumdur.


KAYNAK :  Dr. Ahmet Emin Seyhan, Hadislerde Kıyamet Alametleri, s. 113-118

                                                       DEVAMI>>>



[1] Hz. Osman'ın katledilmesi ile başlayan bir dizi siyâsî-ictimâî kargaşa ve iç savaşlar karşısında tarafsız kalmayı tercih eden pasifist eğilim sahiplerinin, doğru olduğuna inandıkları bu tutumlarını toplumda yaygınlaştırmak için ürettikleri rivâyetlerle ilgili bir değerlendirme için bkz. KIRBAŞOĞLU, H., "İstismâra Elverişli Münbit Toprak: Hadisler", İslâmiyât. C. 3, S. 3, Ank., 2000, s. 132; KIRBAŞOĞLU Alternatif Hadis, s. 215, 280-288. Ayrıca bkz. SANCAKLI, Saffet, Sünneti Doğru Anlamak, Hadislerin Doğru Anlaşılmasında Karşılaşılan Problemler, Sır Yay., Bursa, 2001, s. 181.

[2] AKBULUT, Ahmet, Sahâbe Devri Siyâsî Hadislerinin Kelâmi Problemlere Etkileri, Birleşik Yay. İst. 1992, s. 28, 318. Ayrıca, siyâsî ve sosyal içerikli hâdiselerle, rivâyetler arasında bir ilgi olduğu ve rivâyetlerin tahlilinde bunun önemi konusuyla ilgili olarak bkz. ÖZAFŞAR, M. E., "Rivâyet İlimlerinde Eser Karizması ve Müslim'in el-Câmiu's-Sahîh'i", AÜİFD., XXXIX, 334-336, Ank., 1999.

 

[3] BUHÂRÎ, 64/Megâzi, 38 (V, 74); Geniş bilgi için bkz. İBN HACER, Fethu'l-Bârî, VII, 380-381.

 

[4] ÇELEBİ, İlyas, İslâm İnancında Gayb Problemi, s. 122. Ayrıca bkz. EREN, Şâdi, Kur'an'da Gayb Bilgisi, s. 83-84, 220.

 

[5] Cin, 72/26-27. Kırbaşoğlu bu âyetlerde Hz. Peygamber'e gayb bilgisi verildiğinden değil, verilebileceğinden söz edildiğini belirtmektedir. Öte yandan, Kur'an'ın gayb bilgisini ısrarla Allah'a hasretmesine bakıldığında bu ihtimalin de zayıfladığını, zaten Hz. Peygamber'e de bu konuda herhangi bir gaybî bilgi vermediğinin görüldüğünü ifade etmektedir. Bkz. Alternatif Hadis, s. 213.

 

[6] KANDEMİR, M. Yaşar, "Sahihayn'e Yöneltilen Tenkîdlerin Değeri", Sünnetin Dindeki Yeri, İSAV., Ensar Neşriyat, İst., 1998, s. 406-407. Ayrıca bkz. ŞEHBE, M. Sünnet Müdafaası, I, 103.

 

[7] SOFUOĞLU, Cemal, "Hadislerin Anlaşılmasındaki Güçlükler ve Bazı Problemler" Uluslararası I. İslâm Araştırmaları Sempozyumu, DEÜ. Yay ., İzmir, 1985,. s. 102.

[8] MÂTURÎDÎ, Ebû Mansur Muhammed b. Muhammed, Kitâbu't-Tevhîd, thk. Fethullah Huleyf, Mektebetü'l-İslâmiyye, İst., 1979, s. 8-9. Konu ile ilgili Kırbaşoğlu da: "Hadisleri reddetmek veya eleştirmek Hz. Peygamber'i reddetmek değil, ona nispet edilmesini eleştirmektir" demektedir. Bkz. İslâm Düşüncesinde Sünnet, s. 318.

 

[9] KARACABEY, Salih, Hadis Tenkîdi, Hadislerin Hz. Peygamber'e Âidiyetini Belirleme Yolları, s.258, 259. Sancaklı ise, gaybî rivâyetlerin sened ve metin kritiğinin yapılması gerektiğini belirtmektedir. Bkz. SANCAKLI, S., Sünneti Doğru Anlamak, s. 181.

 

[10] MATÛRÎDÎ, Kitabu't-Tevhîd, s. 183-184, 186, 187. Ayrıca bkz. MÛSA CÂRULLAH, Kur'an-Sünnet İlişkisine Farklı Bir Yaklaşım, Kitâbu's-Sünne, s. 93.

 

[11] UYSAL, Muhittin, Tasavvuf Kültüründe Hadis, s. 112.

 

[12] Mâide, 5/67, 92, 99. Ayrıca bkz. Âl-i İmrân, 3/20; İbrâhim, 14/52; Nahl, 16/35, 82; Nûr, 24/54; AnkEbût, 29/18; Yâsîn, 36/17; Şûrâ, 42/48; Teğâbün, 64/12.

 

[13] A'râf, 7/188; Hicr, 15/89; Hac, 22/49; Furkân, 25/56-57; Ankebût, 29/50; Sebe, 34/28; Fetih, 48/8; Mülk, 67/26

 
  Bugün 22 ziyaretçi bizimle...  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=